Airco zonder buitenunit: de koude waarheid

Het korte antwoord

Onder de naam “airco zonder buitenunit” worden drie totaal verschillende apparaten verkocht. De slangloze “airco” is een verdampingskoeler die een Nederlandse kamer nauwelijks koelt: niet kopen. De mobiele airco mét afvoerslang is wél een echte airco; het raam moet op een kier, maar met een afdichtset is dat op te lossen. De monoblok met twee gevelgaten is ook echt, maar hangt hoorbaar in je kamer en is duur voor wat hij kan. Voor bijna iedereen die geen buitenunit mag ophangen, is een goede mobiele mét slang de eerlijkste keus.

Waarom half Nederland hiernaar zoekt

“Airco zonder buitenunit” is een van de meest ingetikte airco-zoektermen van Nederland, en dat is geen toeval. Heel veel mensen mógen helemaal geen buitenunit: de verhuurder zegt nee, de VvE stemt tegen, of het pand is een monument en de gemeente wil geen kast aan de gevel. Wie deze term intikt, hoopt op een achterdeurtje.

Webshops weten dat. Onder die ene zoekterm verkopen ze drie heel verschillende dingen, en het apparaat dat het minst kan, staat het hoogst in de zoekresultaten.

De slangloze “airco” is een natte ventilator

Een aircooler zuigt lucht langs natte koelmatten. Het water verdampt, de lucht wordt daardoor iets minder warm en een stuk vochtiger, en dat wordt je kamer in geblazen. In een droog klimaat werkt dat aardig. In Nederland niet: op zomerse dagen zit onze lucht vaak al op 60–80% luchtvochtigheid, en lucht die bijna vol zit kan weinig water meer opnemen. Er valt dus weinig te verdampen, en dus weinig te koelen.

Het wordt erger. Al dat vocht komt in je kamer terecht, en juist vochtige lucht laat je zweet slechter verdampen.

“Door de verdamping wordt de lucht wel iets koeler, maar ook vochtiger. En juist in een vochtige omgeving raakt je lichaam zijn warmte minder goed kwijt, waardoor het benauwder kan voelen”, zegt Simone Tresoor van Milieu Centraal bij Radar. Haar advies bij zo’n luchtkoeler: goed ventileren. Raam open dus, en daar komt de warmte weer binnen.

De branche geeft het zelf toe. Slimster, dat leeft van het verkopen van airco-adviezen, schrijft letterlijk dat een mobiele airco zonder afvoerslang niet bestaat en dat een aircooler de temperatuur niet verlaagt. Een aircooler is geen airco; koop hem niet als je koeling wilt. Wil je een zoemende luchtbevochtiger van €75, ga vooral je gang.

Mobiel mét slang: wél een echte airco

Een mobiele airco met afvoerslang doet wat een airco moet doen: warmte uit de kamer halen en naar buiten pompen. Daarvoor moet het raam op een kier, en door die kier lekt warme lucht terug naar binnen. Milieu Centraal is er dan ook niet enthousiast over; bij Radar zeiden ze over mobiele airco’s: “Ze zijn relatief duur, verbruiken veel energie en koelen vaak slecht.” Op hun eigen site adviseren ze eerst zonwering en een ventilator, en dat advies onderschrijven wij: warmte die niet binnenkomt, hoef je ook niet weg te koelen.

Maar als je huurt, de slaapkamer 28 graden is en een split niet mag, is dit de enige echte koeling die je zonder toestemming kunt neerzetten. Koop er dan een die deugt, altijd met een raamafdichtset erbij, en verwacht een koele slaapkamer, geen koel huis. Welke modellen wij door de keuring laten komen, lees je in onze mobiele-airco-vergelijking.

De monoblok: twee gaten in je gevel

Dan het apparaat waar de zoekterm eigenlijk om draait. Een monoblok is één vast toestel aan de binnenkant van een buitenmuur, met alle techniek erin en twee gaten van zo’n 16 centimeter door de gevel voor de luchttoevoer en -afvoer. Dit is een echte airco, vaak eentje die ook kan verwarmen, en hij bestaat precies voor situaties waarin een buitenunit echt niet mag.

De nadelen zijn er ook, en ze zijn niet klein. Twee flinke gaten boren in de gevel van een huurwoning of monument is meestal net zo onhaalbaar als die buitenunit; je verhuist het probleem, je lost het niet op. De compressor, het lawaaiigste onderdeel dat bij een split buiten hangt, hangt nu in je kamer. Overdag valt dat mee, om drie uur ’s nachts niet. Per kW koeling betaal je meer dan voor een split: de Belgische airco-verdeler Thercon rekent €1.200–3.000 voor een monoblok, terwijl een single split er volgens dezelfde pagina al is vanaf zo’n €1.500, met een hoger rendement. Het aanbod is bovendien klein, en bij veel modellen leeg je geregeld een condensbakje.

Zelfs de verkopers temperen de verwachtingen. Thercon, dat van airconditioning leeft, zette boven zijn eigen uitlegpagina de kop “Daarom haal je beter geen monoblock airco in huis”. Als de winkel het al zegt, mag je het geloven.

Ons oordeel: een monoblok is alleen zinvol in een koopwoning waar een buitenunit juridisch onmogelijk is én de oplossing per se vast moet zijn. In elk ander geval word je gelukkiger van een goede mobiele mét slang, of van de split-route uit ons stuk over huurwoningen, VvE’s en monumenten.

Zo beslis je

De hele beslisboom past in vier zinnen. Mag er wél een buitenunit, dan is deze zoekterm niet voor jou en is een split stiller en zuiniger. Huur je en mag er niets aan de gevel gebeuren: mobiele airco mét slang en een afdichtset. Heb je een koopwoning waar een buitenunit juridisch echt niet kan en moet het vast: dan pas de monoblok, met open ogen voor het geluid. En de slangloze “airco” sla je in alle gevallen over.

Twijfel je waar jij in die boom zit? Doe de Zomerproof-check: zes vragen, en je krijgt een eerlijk antwoord. Ook als dat “eerst zonwering van €80” is.