Hoeveel kW airco heb je nodig? De eerlijke rekensom

Het korte antwoord

Reken zo’n 100 watt koelvermogen per vierkante meter bij een normale plafondhoogte, en tel er een kwart bij voor een zolder of een kamer direct onder het dak. Een slaapkamer van 20 m² heeft dus 2.000 watt nodig en valt in de kleinste standaardklasse van 2,5 kW; een woonkamer van 32 m² komt op 3,2 kW uit en vraagt een 3,5 kW-unit. Zit je op de grens, kies dan de grotere klasse: die toert vanzelf terug, een te kleine staat vol aan en haalt het alsnog niet. Wie niet wil rekenen, laat onze check het doen: die gebruikt exact deze som.

De vuistregel: 100 watt per vierkante meter

Op het Nederlandse aircoforum wordt geregeld gevraagd of er ergens een betrouwbare rekentool bestaat. Ondertussen dimensioneert half Nederland op BTU-tabellen van webshops, een m³-schatting of een antwoord van ChatGPT. Zonde, want de som die installateurs zelf als startpunt gebruiken past op een bierviltje.

Voor een gemiddeld geïsoleerde Nederlandse kamer met een plafond van ongeveer 2,6 meter reken je 100 watt koelvermogen per vierkante meter. Ligt de ruimte direct onder het dak, tel er dan 25% bij: warmte hoopt zich daar op en het dak straalt de hele avond na. Een zolder van 32 m² komt zo op 4 kW uit en schuift van de 3,5 kW-klasse naar 5,0 kW.

Die klassen zijn geen keuze van ons maar van de fabrikanten: een airco van precies 2,9 kW bestaat niet. Vrijwel alles wordt gebouwd in de standaardmaten 2,5 / 3,5 / 5,0 / 7,0 kW, dus je rondt je uitkomst naar boven af naar de eerstvolgende klasse.

Zolder of dakkapel? Eerst die 25% erbij optellen, dan pas de tabel in.

Voor wie op webshops kijkt: de BTU-vertaling

Webshops adverteren zelden met kilowatt maar met BTU, een Britse eenheid die verder nergens in je huis voorkomt. De omrekening: 1 kW is ongeveer 3.400 BTU. De twee maten die je overal ziet zijn 9.000 BTU (ongeveer 2,6 kW) en 12.000 BTU (ongeveer 3,5 kW).

Let wel op met de BTU-tabellen naast die apparaten, want die bemeten vaak krapper dan onze vuistregel. Expert koppelt bijvoorbeeld 9.000 BTU aan een kamer van 29 m², terwijl 29 m² volgens de 100 watt-regel 2,9 kW nodig heeft en je dus al in de 12.000 BTU-klasse zit. Of dat opzet is of gewoon een verouderde tabel laten we in het midden, maar het effect is hetzelfde: het kleinere, goedkopere apparaat lijkt ineens genoeg, en goedkoop verkoopt. Jij zit vervolgens met een unit die het op de heetste dagen net niet trekt.

Liever iets te ruim dan te krap

Moderne split-airco’s hebben een inverter: de compressor regelt traploos terug zodra de kamer op temperatuur is. Een ruim bemeten unit draait daardoor het grootste deel van de tijd op halve kracht, en dat hoor je terug: zachter geblaas, minder aan- en afslaan. Een te krappe unit doet het omgekeerde. Die staat op tropische dagen continu vol aan te blazen, maakt daarbij het meeste lawaai dat hij kan maken, en haalt de gewenste temperatuur alsnog niet. Wij zeggen daarom: bij twijfel een klasse groter. Het prijsverschil tussen twee klassen is klein vergeleken met tien jaar ergernis.

Eén verwachting moeten we wel bijstellen. Bij 35 graden buiten moet je geen 18 graden binnen willen: een verschil van 6 à 7 graden is comfortabel én haalbaar, alles daarboven wordt onbehaaglijk koud bij de deur en jaagt vooral je stroomkosten omhoog. Wie bij een hittegolf 27 binnen heeft in plaats van 35, klaagt niet.

De multi-split-verwarring

Veelgestelde forumvraag: “mijn offerte heeft een buitenunit van 5 kW met drie binnenunits van samen 7,5 kW, word ik belazerd?” Nee. Dit heet gelijktijdigheid: niet elke kamer vraagt op hetzelfde moment het maximale. De woonkamer piekt in de middag, de slaapkamers pas in de avond, en dus mag de buitenunit kleiner zijn dan de som van de binnenunits. Dat is normaal ontwerp, geen bezuinigingstruc.

Eén voorwaarde: de installateur moet die keuze kunnen onderbouwen, met de ruimtes en het gebruik erbij. Krijg je als antwoord “dat doen we altijd zo”, vraag dan door of vraag een tweede offerte aan.

Wat de rekensom niet ziet

De 100 watt-regel gaat uit van een gemiddelde kamer, en niet elke kamer is gemiddeld. Een woonkamer met een enorme raampartij op zuid of west vangt op een zomermiddag makkelijk het dubbele aan zonnewarmte. Slechte isolatie laat de hitte de hele dag naar binnen lekken. En een werkkamer met twee monitoren, een gamende puber of een wasdroger heeft zijn eigen kacheltjes aan staan.

In die gevallen kies je een klasse hoger, of beter nog: je pakt eerst de warmtebron aan. Buitenzonwering (een screen hang je vanaf zo’n €80 op) houdt de zon tegen vóór die door het glas naar binnen komt, en dat scheelt direct in het vermogen dat je nodig hebt. Milieu Centraal zet zonwering en isolatie niet voor niets vóór de airco. Onze check weegt dat mee en durft ook “eerst zonwering, nog geen airco” als uitslag te geven. Wat je buiten houdt, hoeft niemand weg te koelen. Dat blijft de goedkoopste kilowatt.